margin-left:

Mooi artikel over PeelPioneers in Trouw: 'PeelPioneers laat zien dat rondom een duurzaam initiatief ook een rendabele businesscase te maken is'

Duizenden kilo's citrusschillen verdwijnen dagelijks in de verbrandingsoven. PeelPioneers haalt er waardevolle grondstoffen uit.

Het contrast is soms best groot: de ene dag van de week werkt Sytze van Stempvoort (24) op zijn laptop in een hip kantoor in Amsterdam, de andere dag staat hij in het Brabantse Son met zijn handen in de citrusschillen.

Citrusschillen? Jazeker. Van Stempvoort is bedenker en een van de oprichters van PeelPioneers. Deze startup verwerkt citrusschillen (met name sinaasappelschillen maar ook citroen en grapefruit) tot nieuwe grondstoffen en redt ze zo van de verbrandingsoven. Twee jaar geleden kwam Van Stempvoort met het idee, inmiddels heeft hij met zijn team ruim een miljoen aan investeringen binnengehaald en draait er eind 2018 een fabriek op het terrein van afvalverwerker Renewi, voorheen bekend als Van Gansewinkel.

Olie en pulp

Een enkeling zal misschien de sterk naar sinaasappel geurende zeepjes van Soop kennen, gemaakt met de schillen van PeelPioneers. Maar uiteindelijk zijn het geen zeepjes die bij Renewi van de band af zullen rollen. PeelPioneers gaat zich juist richten op de industrie.

Anders dan de zeepjes zijn de producten van PeelPioneers niet zo tastbaar. Het bedrijf verwerkt de schillen tot etherische oliën voor, bijvoorbeeld, krentenbollen, sinas en schoonmaakmiddel. Wat overblijft, is pulp die wordt verkocht als hoogwaardige bijvoeding voor vee. Het is de bedoeling dat er straks dagelijks 40 ton schillen over de lopende band in Son rollen. Aan het einde van de rit heb je dan zo'n 39,8 ton pulp en ongeveer 200 kilo olie. Met die hoeveelheid pulp kun je dagelijks achtduizend koeien bijvoeren, met 200 kilo olie kun je een veelvoud aan allesreiniger of flessen fanta maken. Het zijn flinke getallen voor een start-up, maar het cirkeltje is al rond: voor alles is een afnemer gevonden.

Verwerken, niet verbranden

Even terug. Hoe kom je er als jonge twintiger op om citrusschillen te verwerken tot een product voor de industrie? Als student scheikunde in het Engelse York werkte Van Stempvoort mee aan het OPEC-project: Orange Peel Exploitation Company, een internationale samenwerking tussen verschillende universiteiten om zoveel mogelijk uit citrusschillen te halen, bijvoorbeeld grondstoffen voor bioplastic en biobrandstof. "Citrus is de meest geteelde fruitsoort op aarde en voor een groot deel bestaat de vrucht uit schil", licht Van Stempvoort die internationale aandacht voor citrusschillen toe. "In Nederland alleen gooien we jaarlijks 250 miljoen kilo schillen weg."

De verwerking van de schillen is een probleem. "Zo'n schil composteert veel langzamer dan ander organisch afval, dus composteren gaat bijna niet." Schillen vergisten tot biogas kan volgens Van Stempvoort ook niet. "Het gas krijgt dan een sterke sinaasappelgeur, dat vinden gasleveranciers niet veilig." Immers, bij een gaslek zijn we die specifieke gasgeur gewend die voor de veiligheid wordt toegevoegd. De sinaasappelgeur zal altijd overheersen. "De geur 'eruitwassen' kan wel maar dat is een hele dure, ingewikkelde extra stap." Wat rest is optie drie: de verbrandingsoven, waarbij veel waardevolle grondstoffen verloren gaan.

Eenmaal terug in Nederland liet het idee hem niet los. Op een evenement voor beginnende bedrijven presenteerde Van Stempvoort zijn in ontwikkeling zijnde plan. "Ik had de scheikundige kennis, maar geen ondernemerservaring. Ik was op zoek naar een team." Hij stond op het podium met 'een notie' van hoe hij het wilde aanpakken, zoals hij het zelf noemt. Concrete methodes had hij nog niet. Toch zagen Lindy Hensen en Bas van Wieringen van investeerder Tekkoo er iets in. Zij werden medeoprichter en brachten naast geld ook kennis, een netwerk en ervaring met zich mee.

Rendabel

Dat Van Stempvoort de technologie nog niet ontwikkeld had, was voor Van Wieringen van investeerder Tekkoo geen bezwaar: "Veel start-ups die we tegenkomen hebben een oplossing voor een probleem dat niet bestaat, maar hebben wel de technologie of het product al helemaal uitgewerkt." Bij PeelPioneers is dat volgens hem anders. "Ook laat PeelPioneers zien dat er rondom een duurzaam initiatief ook een rendabele businesscase te maken is, daar geloven we in en worden we blij van."

Renewi gaat de schillen inzamelen, tegelijk met het organisch afval dat het bedrijf toch al ophaalt, en vervoert ze naar het terrein in Son. Voor de restaurants, bedrijven en supermarkten betekent dat dat ze hun schillen niet langer op de grote hoop met ander organisch afval gooien, maar ze apart houden. Een kleine aanpassing, vindt Van Stempvoort. Volgens hem staan die partijen daar welwillend tegenover. Bovendien worden schillen al grotendeels op een plek ingezameld in bijvoorbeeld een sinaasappelpersmachine in de supermarkt. "We beginnen straks met klanten van Renewi die zelf al gevraagd hebben om hun schillen apart te kunnen inleveren. Daarna breiden we uit."

Bijna het hele land wordt gedekt, behalve Groningen, Friesland en een stukje Drenthe. PeelPioneers richt zich vooralsnog niet op de consument, dat is economisch nog niet haalbaar.

Investeerders

Van Stempvoort is ervan overtuigd dat hij met PeelPioneers een significante impact kan maken. De investeerders zijn dat kennelijk ook. Naast Tekkoo deden ook ABN Amro, Stichting DOEN en BOM Brabant Ventures een investering, de totale financiering is meer dan een miljoen euro.

Net als Tekkoo is BOM ook op andere manieren betrokken bij PeelPioneers, vertelt investeringsanalist Bart van den Heuvel van BOM. "We kijken bijvoorbeeld mee naar contracten en zetten ons netwerk in voor onder meer personeelswerving in de regio." Als het aan BOM ligt, blijft de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij nog wel een aantal jaren betrokken bij de schillenstart-up. Tekkoo denkt er net zo over. "Het is de bedoeling dat er meerdere fabrieken komen, daarvoor zouden we vervolginvesteringen kunnen doen", zegt Van den Heuvel. Ook een aandeelhouderschap behoort tot de opties. "Natuurlijk is er altijd een risico. Wat nou als er in de komende jaren ineens veel minder sinaasappelsap gedronken wordt? Daarnaast wordt er nog veel onderzoek gedaan, het moet nog blijken of wat uit het lab komt, voldoende op te schalen is."

Daarmee doelt Van den Heuvel op de andere grondstoffen die nog in de schillen verstopt zitten, maar die er nog niet goed uit te halen zijn, zoals cellulose, suiker en antioxidanten. "Het zijn kleine hoeveelheden, maar als je die apart kunt houden en goed zuiver kan krijgen, zijn die veel waard. Daar zijn we nu mee bezig. De pulp die we verkopen aan de veehouderij is eigenlijk een tijdelijke oplossing, uiteindelijk willen we de schil zoveel mogelijk uit elkaar plukken."

En als alles eenmaal op rolletjes loopt, de sinaasappelschil helemaal is uitgekleed en hergebruikt en ook de stap over de grens is gezet, is er nog veel meer te pionieren in de wereld van organisch afval. "We kregen een mail van een mangoteler uit Nigeria die jaarlijks twintigduizend ton mangopitten overhoudt. Of we daar niet iets meer konden. Ja, dat kan. Maar tuig dat maar eens op."